KONUTLARIN TURİZM AMAÇLI KİRALANMASI
(AİRBNB YASASI)
ÖZET
Bilindiği üzere ülkemizde turizm faaliyetleri kapsamında yerli ve yabancı birçok turist ağırlanmakta ve konaklama faaliyetleri gerçekleştirilmektedir. Özellikle son yıllarda “konut” niteliğindeki taşınmazların kısa süreli kiraya verilmesiyle birlikte otel ve benzeri konaklama merkezlerinin rekabet dengesinin bozulduğu ile ilgili birtakım şikayetleri ortaya çıkmıştır. Bununla birlikte kısa süreli kiralamaya konu edilen taşınmazların bulundukları apartman, site vs. yerlerde de bu kiralamalardan diğer kat maliklerinin duydukları rahatsızlıklar sık sık dile getirilmiştir. Bunun üzerine yapılan çalışmalar neticesinde konutların gerçek ve tüzel kişilere turizm amacıyla kiralanmalarına ilişkin kanuni düzenleme yapılmış ve 7464 sayılı Konutların Turizm Amaçlı Kiralanmasına ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (“Kanun”) ile Konutların Turizm Amaçlı Kiralanması Faaliyetlerinin Düzenlenmesine İlişkin Yönetmelik (“Yönetmelik”) Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
7464 sayılı Kanun ile konutların turizm amaçlı kiralanmasına ilişkin usul ve esaslar belirlenerek bu faaliyetlerin denetimlerinin gerçekleştirilmesi, toplum nezdindeki şikayetlerin giderilmesi, turizm amaçlı kiralanan konutların belgelendirilmesi ve bu şekilde elde edilen gelirlerin kayıt altına alınarak kayıt dışı kazançların engellenmesi amaçlanmıştır. Kanun’un yürürlüğe girmesiyle birlikte konutların kullanıcılara tek seferde 100 gün veya 100 günden daha kısa süreyle her türlü amaçla kiraya verilmesi halinde, söz konusu kiralama turizm amaçlı olarak nitelendirilerek Kanun ve Yönetmelik kapsamına dahil olacaktır. Kanun ve yönetmelik kapsamında her ne kadar işbu kiralamalar turizm amacıyla olarak nitelendirilse de “günlük kiralık” evler de işbu Kanun ve Yönetmelik kapsamında değerlendirilecektir. Buna karşın tek seferde yüz günden daha fazla süreli yapılan kiralamalar 7464 sayılı Kanun’un kapsamı dışında tutulmaktadır.
Kanun ve Yönetmelik kapsamında konutların turizm amaçlı kiralanabilmesi için, kiralama yapmak isteyenlerin öncelikle Kültür ve Turizm Bakanlığından izin belgesi alması gerekmektedir. İzin belgesi alınmaksızın belirtilen şekilde kiralama yapılması durumunda ağır yaptırımlarla karşılaşılması muhtemeldir. Bununla birlikte Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından verilecek plaketin turizm amaçlı kiralama yapılan konutun girişine asılması da zorunlu hale getirilmiştir.
İzin belgesi başvurusu yapılırken, izin belgesine konu bağımsız bölümün bulunduğu binanın tüm kat malikleri tarafından oy birliği ile alınan kararın ibrazı zorunlu tutulmuştur. Birden fazla bağımsız bölüm içeren binalardan oluşan konut sitelerinde ise sadece turizm amaçlı kiralama yapılan konutun bulunduğu bina için bu zorunluluk aranacağı kararlaştırılmıştır. İşbu düzenlemeyle görüldüğü üzere kısa süreli kiralamaya konu edilen taşınmazların bulunduğu yerlerde diğer kat maliklerinin rahatsızlıkları da dikkate alınarak ilerlenmiş ve diğer kat maliklerinin de oy birliği ile alacakları karar aranmıştır.
Ancak bununla birlikte oy birliği sağlansa bile üçten fazla bağımsız bölümden oluşan binalarda, aynı kiraya veren adına kayıtlı en fazla yüzde yirmi beş oranında izin belgesi düzenlenebilecektir. Bu düzenleme ile birlikte aynı binada turizm amaçlı kiralanacak bağımsız bölümlere üst sınır getirilmiştir. Ayrıca aynı kiraya veren adına aynı binada izin belgesi düzenlemeye konu bağımsız bölüm sayısı beşi geçtiğinde ise; hem işyeri açma ve çalışma ruhsatı hem de başvurulan binanın birden fazla bağımsız bölüm içeren konut sitelerinde yer alması durumunda tüm kat malikleri tarafından oy birliği ile alınan kararın belgelendirilmesi şartı aranmıştır. Görüldüğü üzere izin belgesi hususunda yapılan düzenlemelerde son derece katı bir yaklaşım sergilenmiş ve işbu düzenlemelere uyulmaması halinde ağır yaptırımlar öngörülmüştür.
Belirttiğimiz üzere konutların turizm amaçlı kiralanması bakımından Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan izin alınması gerekmekte olup izin alınmaksızın Kanun ve Yönetmeliğe aykırı şekilde hareket edilmesi durumunda ağır yaptırımlar öngörülmüştür. Kiralama süresinin ve konutun izinsiz olarak turizm amaçlı kiralandığının tespit edilmesi durumunda;
Konutun turizm amaçlı kiralanması için bakanlıktan izin belgesi alınmasının ardından idari yaptırım uygulanacak konular Kanun’un 4. Maddesinin 2. Fıkrasında belirtilmiştir.
Konaklama faaliyeti gösteren ticari işletmelerin rekabet hususundaki rahatsızlıkları, apartman/site sakinlerinin şikayetleri ve kayıt dışı kazancın kayıt altına alınarak vergilendirilmesi amacıyla Kanun ve Yönetmelik yürürlüğe girmiştir. Kanun ve Yönetmelik kapsamında izin şartı ve izin belgesi başvuru süreçleri netleştirilmiştir. Belirtilen şekilde kiralama yapacak gerçek ve tüzel kişilerin Kanun ve Yönetmeliğin yürürlüğe girmesiyle gerekli izinleri almaları ve düzenlemelere uygun hareket etmeleri önem arz etmekte olup Kanun ve Yönetmeliğe aykırı fiillerin yaptırımları katı şekilde belirlenmiştir.
Av. Emre KAÇAR
